Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, elektrik piyasasında kuralları yeniden belirlerken kaçak kullanımın tespiti halinde üretici ödemelerinin kesilmesine ve usulsüz kurulumların şebekeden derhal ayrılmasına karar verdi.
Kaçak Kullanıma ve Usulsüz Kurulumlara Ağır Yaptırım
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yeni yönetmeliği ile enerji güvenliğini korumak adına kaçak elektrik kullanımına yönelik yaptırımlar ağırlaştırıldı. Yönetmeliğe göre, lisanssız üretim tesisiyle ilişkilendirilen tüketim tesislerinde kaçak elektrik kullanımının tespit edilmesi halinde, ilgili aya ve takip eden 6 fatura dönemine ilişkin üretilen enerjinin belirli bir kısmı için üreticiye ödeme yapılmayacak. Bu kapsamda söz konusu enerji, görevli tedarik şirketi tarafından üretilmiş kabul edilerek YEKDEM kapsamında bedelsiz katkı olarak değerlendirilecek. Ödeme yapılmayacak enerji miktarı, kaçak kullanım tespit edilen tüketim tesisinin sözleşme gücü oranına göre belirlenecek ve bu yaptırım toplam 6 fatura dönemi boyunca sürecek.
Usulsüz Tesisler Şebekeden Ayrılacak
Bağlantı anlaşmasına çağrı mektubu veya bağlantı anlaşması bulunmadan kurulan üretim tesisleri, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından şebekeden ayrılacak. Üretim tesisine ait tüm ekipmanların tespitin yapıldığı tarihten itibaren 60 gün içerisinde demonte edilerek parsel dışına çıkarılması zorunlu olacak. Bu fiili gerçekleştiren kişiler 3 yıl süreyle yeni başvuru yapamayacak. Ayrıca, kabul işlemleri yapılmadan işletmeye alınan tesisler için yönetmelikte belirtilen yöntem doğrultusunda bedel tahakkuk ettirilecek ve aykırılığın devamı halinde tutar her 60 günde bir iki katı olarak uygulanacak.
Saatlik Mahsuplaşma Dönemine Geçiş
Yeni yönetmeliğin getirdiği bir diğer önemli değişiklik mahsuplaşma sürelerinde gerçekleşti. Önceki uygulamada üretim ve tüketim aylık gibi daha geniş zaman dilimlerinde dengelenebilirken artık saatlik baz esas alınacak. Buna göre her saat için üretim ve tüketim miktarları ayrı ayrı hesaplanarak mahsuplaşma işlemi gerçekleştirilecek. Veri yönetimi ve mahsuplaşmaya ilişkin bu teknik hükümlerin 1 Mayıs tarihinden itibaren tam kapasiteyle uygulanacak.
İhtiyaç Fazlası Enerjiye Yeni Sınırlar
Düzenleme ile 2019 yılından itibaren bağlantı anlaşması alan tesisler için yıllık üretim sınırı getirildi. Bir tesisin şebekeye verebileceği toplam enerji miktarı, ilişkili olduğu tüketim tesisinin yıllık ihtiyacının en fazla iki katı ile sınırlandırıldı. Bu sınırın üzerinde kalan enerji miktarı için üreticilere herhangi bir ödeme yapılmayacak ve söz konusu enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması kapsamında bedelsiz katkı sayılacak.
Bu kısıtlama mesken abonelerini kapsamazken sanayi, ticari işletme ve tarımsal sulama tesisleri için geçerli olacak.
Depolama Üniteleri ve Ekipmanlarda 5 Yıl Şartı
Yeni yönetmelik lisanssız üretim tesislerine entegre depolama birimlerinin kurulmasına izin veriyor. Üretim tesisinin elektriksel kurulu gücüne kadar depolama ünitesi kurulabilecek ancak bu ünitelerden şebekeye aktarılan ihtiyaç fazlası enerji için ödeme yapılmayacak. Ayrıca tesislerde kullanılacak panel, invertör, türbin ve batarya gibi ana ekipmanların son 5 yıl içinde üretilmiş olması zorunluluğu getirildi. Belirli istisnai tesisler dışında eski ekipman kullanımı bu düzenleme ile sınırlandırıldı.
Endüstri Bölgeleri Kapsama Dahil Edildi
Yapılan değişiklikle birlikte endüstri bölgeleri de lisanssız üretim ekosistemine entegre edildi. Daha önce sadece organize sanayi bölgelerine yönelik olan uygulama ve hükümler genişletilerek endüstri bölgelerini de kapsayacak şekilde güncellendi. Böylece bu bölgelerdeki işletmeler de lisanssız elektrik üretimi süreçlerinde ilgili şebeke işletmecileri ile koordineli şekilde yer alabilecek.
Yeni düzenlemeler enerji piyasasında verimliliği artırmayı hedeflerken kayıt dışı ve usulsüz işlemlerin önüne geçilmesi noktasında stratejik bir bariyer oluşturuyor.
