Küresel ekonomide servet kavramı her geçen gün dönüşüme uğrarken, tarihin ilk milyarderi John D. Rockefeller’ın başarı hikayesi güncelliğini sürdürmektedir. 1870 yılında kurduğu Standard Oil ile petrol sektöründe hakimiyet oluşturan Rockefeller, iş insanı olmasının yanı sıra, dünya ekonomi tarihinin en zengin insanı unvanını korumaktadır.
Ortalama bir ailenin çocuğu olarak doğan ve iş hayatına muhasebeci yardımcısı olarak başlayan Rockefeller, aritmetik becerisi ve ticari öngörüsüyle kısa zamanda fark yarattı. Amerikan İç Savaşı sürecinde temel gıda maddeleri ticaretiyle sermaye birikimi yapan Rockefeller, asıl yükselişini o dönemlerde henüz etkisini göstermeye başlayan petrol endüstrisine yatırım yaparak gerçekleştirmiştir. 1870’te kurulan Standard Oil Company, gösterdiği hızlı büyüme performansıyla kısa zaman içerisinde ABD’deki petrol rafinaj kapasitesinin yüzde 90’ını kontrol edebilir duruma geldi.
Lojistik Hakimiyeti ve Tekel Süreci
Rockefeller, esas başarısını nakliye giderlerini en aza indirebilmek ve rakiplerini sistemine dahil etmekle birlikte yakaladı. Demiryolu şirketleriyle gerçekleştirdiği stratejik anlaşmalar ve boru hatlarını kontrol altına alması, rakiplerinin fiyat rekabetini olanaksız hale getirdi. 1878 yılında ise ülke genelindeki rafinaj gücünü tekeline alan Rockefeller, petrol endüstrisinde önemli bir hakimiyet elde etti.
Otomobil Çağının Etkisi
Standard Oil’in büyümesi, 1890 yılında tekelleşmeyi engellemek için çıkarılan antitröst yasalarına neden oldu. Şirketin parçalanmasına karşın Rockefeller’ın serveti genişlemeye devam etti. Özellikle Henry Ford’un Model T aracını piyasaya sürmesi ve otomobil kullanımının yaygınlaşması, petrole olan talebi artırarak Rockefeller’ın varlığını sürdürdü. 1916 yılında gazete manşetleri, onu dünyanın ilk resmi dolar milyarderi olarak ilan etti.
Emekliliğinin sonrasında hayırseverlik faaliyetlerini sürdüren Rockefeller, Chicago Üniversitesi’nin kurulmasına aracı oldu. Aynı zamanda tıp araştırmaları için kendi adını taşıyan enstitüleri hayata geçirdi. 1937 yılında vefat ettiğinde serveti 1,4 milyar dolar olarak açıklanan Rockefeller, günümüzde dahi enflasyon ve GSYİH oranlamasına göre modern milyarderlerin önünde, dünyanın en zengin ismi olarak bilinmektedir.
