Bilim dünyası, modern fiziğin en karmaşık konularından biri olan zaman kavramını araştırmaya devam ediyor.
Albert Einstein’ın "inatçı bir yanılgı" olarak tanımladığı zaman; fiziksel, felsefi ve teknik açılardan farklı teorilerle açıklanıyor.
Zaman, bir olayın gerçekleşmesi ve hareketin var olabilmesi için temel bir gereklilik olarak kabul ediliyor.
Ancak fizikçiler, zamanın tek başına tanımlanmasının zor olduğunu, genellikle hareket ve mekan ile iç içe geçtiğini belirtiyor.
Einstein’ın genel görelilik teorisiyle birlikte, zamanın mutlak olmadığı ve hıza veya kütleçekimine bağlı olarak değiştiği bilimsel olarak kanıtlanmış durumda.
Uzay-Zaman ve Görelilik Kavramı
Fizik kurallarına göre zaman, uzay ile bütünleşik bir yapıda hareket ediyor.
Görelilik ilkesi uyarınca, yüksek kütleçekimine sahip bir bölgede (örneğin bir karadelik yakınında) zaman, Dünya’ya kıyasla çok daha yavaş akıyor.
Bu yavaşlama, o ortamdaki gözlemci tarafından doğrudan hissedilmiyor; çünkü vücuttaki biyolojik süreçlerden mekanik saatlere kadar her şey aynı oranda yavaşlıyor.
Bu durum, zamanın farklı referans noktalarına göre esneyebilen bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.
Zaman Neden Sadece İleri Akar?
Zamanın neden sadece geleceğe doğru ilerlediği sorusu, termodinamiğin ikinci yasası olan entropi ile açıklanıyor.
Bu yasaya göre, evrendeki düzensizlik miktarı zamanla artış gösteriyor.
"Zamanın Oku" denilen bu süreç, sistemlerin düzenli halden düzensiz hale geçişini temsil ediyor.
Fizikçiler, zamanda geriye gidilememesini evrendeki bu toplam düzensizliğin sürekli artma eğilimiyle ilişkilendiriyor.
Saniyenin Standardı
İnsanlık, zamanı standardize etmek için fiziksel olaylardan yararlanıyor.
Günümüzde uluslararası zaman standardı, Sezyum-133 atomunun titreşim sayısına göre belirleniyor.
Teknik olarak Sezyum-133 atomunun 9.192.631.770 kez titreşmesi, bilimsel olarak "1 saniye" şeklinde kabul ediliyor.
Atomik saatlerin sağladığı bu hassasiyet, evrenin her yerinde aynı fizik kurallarının geçerli olması nedeniyle evrensel bir ölçü birimi oluşturuyor.
Zamanın bu şekilde standardize edilmesi, sadece dünyadaki saatlerin birbiriyle uyumlu çalışmasını sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda uzay navigasyonu ve GPS teknolojileri gibi yüksek hassasiyet gerektiren sistemlerin de temelini oluşturuyor.
Zamanı kontrol etmek veya geri sarmak mevcut fizik kurallarıyla mümkün olmasa da, bilim insanları uzay-zaman boyutları üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor.
Teorik fizikçiler, özellikle ışık hızının ötesi ve çok boyutlu evren modellerinde zamanın işleyişinin tamamen değişebileceğini öngörüyor.
