Türkiye genelinde hayata geçecek Depozito İade Sistemi ile cam, plastik ve alüminyum ambalajlar mobil uygulama üzerinden e-cüzdanlara bakiye olarak dönüyor.
Pilot Uygulamalardan Türkiye Geneline Uzanan Süreç
Depozito Yönetim Sistemi Projesi, ilk adımlarını yıllar önce attı. Bu vizyoner uygulama, 2019 yılında Ankara’nın Kızılcahamam ilçesinde pilot bölge olarak başlatılarak ilk testlerinden başarıyla geçti. Edinilen tecrübeler ışığında kapsamı genişletilen sistem, Şubat 2025 itibarıyla Sakarya’da il ölçeğinde uygulanmaya başlanarak yaygınlaşma sürecinde kritik bir aşamaya ulaştı. DOA logosu taşıyan plastik, cam ve alüminyum malzemelerin iade makineleri aracılığıyla geri kazandırıldığı bu model, 2025 yılı sonuna kadar tüm Türkiye genelinde her şehirde ve ilçede ulaşılabilir hale getirildi.
Depozito Yönetim Sistemi ile Yeni Bir Dönem
Sistemin temel işleyişi, çevre dostu bir alışveriş döngüsünü merkeze alıyor. Tüketiciler, bir ürünü satın alırken ambalajı için belirlenen depozito bedelini ödüyor; kullanım bittikten sonra ise boş ambalajı yetkili iade noktalarındaki makinelere teslim ederek bu bedeli geri alıyor. Geri dönüşümün kaynağında ayrıştırılmasını sağlayan bu yöntemle, ambalajların ham madde değeri en üst seviyede korunurken ülke genelindeki atık yönetimi çok daha verimli bir yapıya bürünüyor. Bireysel farkındalığı artıran bu uygulama, her atığın doğrudan ekonomiye kazandırılmasını mümkün kılan sürdürülebilir bir gelecek vaat ediyor.
DOA Uygulaması ile Dijital İade Kolaylığı
Sistemin en dikkat çekici teknolojik ayağını Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) adı verilen mobil uygulama oluşturuyor. Tüketicilerin iade işlemlerini saniyeler içinde gerçekleştirebilmesi için geliştirilen bu uygulama, iade makinelerinde bulunan karekodları okutarak çalışıyor. Kullanıcılar, geri kazandırdıkları her bir ambalajın bedelini anında uygulama içerisindeki e-cüzdanlarında görebiliyor. Biriken bu bakiyeler, anlaşmalı marketlerde ve restoranlarda harcanabildiği gibi, bankacılık entegrasyonu sayesinde doğrudan kişisel banka hesaplarına da aktarılabiliyor. Türkiye Emlak Katılım Bankası altyapısıyla desteklenen bu dijital yapı, sistemin güvenilir ve hızlı işlemesini sağlıyor.
Ekonomiye Yıllık 520 Milyon Euro Katkı
Depozito İade Sistemi sadece çevresel bir hamle olmanın ötesinde, devasa bir ekonomik hareketi temsil ediyor. Yılda yaklaşık 25 milyar adet ambalajın toplanması hedeflenirken, bu dönüşümün ülke ekonomisine yıllık 520 milyon euro tutarında bir katma değer sağlaması bekleniyor. Birincil ham madde yerine geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanılması, üretim süreçlerinde ciddi bir enerji tasarrufu sağlarken Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedeflerine de doğrudan hizmet ediyor. Atıkların ham madde olarak yeniden hayat bulması, karbon ayak izinin küçülmesine ve doğal kaynakların korunmasına kalıcı olarak imkan tanıyor.
Hangi Ambalajlar Sistem Kapsamında Yer Alıyor?
Sistemin hangi ürünleri kapsadığı konusu tüketiciler için büyük önem taşıyor. Depozito iade süreci her ambalaj türü için geçerli olmamakla birlikte; plastik, cam ve alüminyum malzemelerden üretilen tek kullanımlık içecek ambalajları odağa alınıyor. Özellikle 0,1 litre ile 3 litre arasındaki hacme sahip ambalajlar bu kapsamda değerlendiriliyor. Tüketicilerin bir ürünün depozitolu olup olmadığını anlaması için ambalaj üzerindeki DOA logosuna dikkat etmesi yeterli oluyor.
