Murat Balcı'nın 18 Ocak 2023 tarihli yazısı: Şartlı Satış! Türk’e F-16, Yunan’a F-35

O çifte standardı yazık ki, başta askeri projeler olmak üzere neredeyse her alanda adeta iliklerimize kadar hissediyoruz milletçe.

Amerikan yönetiminin teoride “stratejik ortağımız” diye gönül aldığı Türkiye’ye yönelik çifte standart uygulamaları pratikte hep var oldu.

Oysaki Ege’de yanıbaşımızdaki Yunan adalarına art arda üs kuran, Yunanistan’ı özellikle son dönemde askeri modernize ederek silahlandıran Amerikan hükûmeti, NATO’dan gelen birlik gücümüzü görmezden mi geliyor?

Joe Biden yönetimi, Türkiye’ye F-16 Blok 70; Yunanistan’a ise F-35 A-B Lightning II savaş uçaklarının satışı yönünde oldukça kararlı.

Nihai karar, ABD Kongresi’nden çıkacak ama...

Türkiye’nin F-16 Blok 70 talebi malum.

Ama bizim tercihimiz zorunluluktan.
Malumunuz Donald Trump döneminde, yüzlerce stratejik parçasının üretiminde yerli sanayimizle katkı verdiğimiz F-35 projesinden Ruslardan S-400 alımı başta olmak üzere türlü bahanelerle, tüm itirazlarımıza rağmen maalesef çıkartılmıştık.

Kamu ve özel sektör aracılığıyla ülkemize teknolojik, mali ve stratejik anlamda oldukça katkı sağlayan silah sanayimiz de böylece büyük yara almıştı.

Ama yılmadık.

“Kötü komşu mal sahibi yaparmış” misali...

Hiç zaman yitirmeden kendi milli muharip uçağımızı (MMU) üretmeye hız verdik.

Hatta öyle hırslandık ki...

Dünyada ilk insansız savaş uçağımızın prototipi olan gururumuz Bayraktar Kızılelma’yı tasarlayarak geçtiğimiz ay başarıyla uçurduk bile.

Oysaki F-35 alımı için yıllar önce ödediğimiz milyarlarca dolarlık bütçemiz de iade edilmemişti.

O sebep, ödediğimiz milyarlarca dolarımıza karşılık, şimdilerde talip olduğumuz F-16 Blok 70 alınabilmesi konusunda yıllardır yoğun diplomasi ve lobi çalışmaları yürütüldü.

Hâlen de devam ediyoruz.

Zira ana hedef, Türk Silahlı Kuvvetleri’mizi, dolayısıyla hava savunmamızı daha da modernize edebilmek.

Lakin gel gelelim; İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya üyeliğine koyduğumuz “terör örgütlerine desteğini kesmeleri” şerhimiz yüzünden bir anlamda şarta bağlı Amerikan yönetimi tarafından.

Eylül 2021 itibarıyla F-35 projesine katılımı sonlandırılan Türkiye, aynı tarihlerde acil harekât ihtiyacı kapsamında 40 adet F-16 Blok 70 savaş uçağı ile 79 adet modernizasyon kiti talep etmişti ABD’den.

Hâlen somut sonuç yok. Ama ümitvarız.

Zira Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, bugün gerçekleşecek Amerika ziyaretinde; ABD’li mevkidaşı Antony Blinken ile stratejik bir dizi toplantılara katılıyor.

Amerikan Kongresi, önümüzdeki süreçte, Biden hükûmetinin “satış önerisi”ni değerlendirerek müspet ya da menfi karara bağlaması bekleniyor.

Ancak Bakan Çavuşoğlu, Amerika ziyareti öncesi herhangi ön şartlı satışı Türkiye olarak asla kabul etmeyeceklerine özenle vurgu yaptı.

Diğer yandan, Ege’de sürekli suları ısıtan Yunanistan ise 3.5 milyar dolarlık bedel karşılığında şimdilik 24 adet F-35A tedarik etmek istiyor Amerika’dan.

Amerikan yönetimi ve üretici firma ile yoğun dirsek temaslarını sürdüren Yunanistan’ın, ilk F-35’i 2028 yılında teslim alabileceği kesin gibi.

Başka deyişle, pek de sürpriz olmayacak biz Türkler için.

Malum bizim de F-35 teslimi ile üretimi imkânsızlaşınca, bu kez de F-16 Blok 70 talebimiz var Amerika’dan.

Amerikan Kongresi’nce talebimiz hemen onaylansa bile, Türkiye adına, F-16 Blok 70 teslimine ilişkin sorun çıkabilir.

Başka deyişle, Türk Savunma Sanayi ile üretici firma Lockheed Martin arasında üretim, teslimat yavaşlığından da kaynaklı sorunlar yaşayabilmesi olası.

Onay alsak bile daha yıllarca teslimat vs. için beklememiz gerekecek sanırım.

Zira Fabrika henüz tam kapasite F-16 Blok 70 üretimine geçmiş bile değil.

Bu sebepten ötürü, ilk F-16 Blok 70 siparişi veren ülke olan Bahreyn’e yönelik teslimatların bile ancak 2025 yılında başlaması planlanıyor.

O da başka gecikmeler olmazsa!

Ahvâl bu maalesef!

Mutlaka hepimizin bildiği, çok sevdiğim bir söz vardır.

Teşbihte aman hata olmasın: “Dereden su gelene kadar, çeşmede bekleyenin gözü patlamış”