Türkiye genelinde yolcu taşımacılığı yapan taksici esnafını yakından ilgilendiren yeni bir mali düzenleme hayata geçiyor. Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan ve sektör temsilcilerinin görüşleriyle son şekli verilen tebliğ taslağı, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında taksimetrelere entegre edilecek yeni nesil mali cihazların kullanımını zorunlu kılıyor. Bu yeni sistemle birlikte hem belge düzeninde tam uyumun sağlanması hem de yolcuların kredi kartı ya da banka kartıyla ödeme yapabilme imkanlarının standart hale getirilmesi hedefleniyor. Taksilerde dijital dönüşümü zorunlu kılan bu adım, ulaşım sektöründe şeffaflığı artırırken esnafın mali yükümlülüklerini modern bir altyapıya taşıyacak.
Taksi Mali Cihazı Uygulamasının Temel Amaçları
Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Gelir İdaresi Başkanlığı, taksicilik faaliyetlerinde kayıtlı ekonomiyi desteklemek amacıyla kapsamlı bir adım atıyor.
Hazırlanan taslak metne göre, tüm ticari taksilerde taksimetre ile bağlantılı çalışacak olan taksi mali cihazlarının kullanımı mecburi kılınacak.
Bu uygulama sayesinde, yolculuk sonunda düzenlenen belgelerin dijital takibi kolaylaşırken, kartlı ödeme sistemlerinin yaygınlaşmasıyla hem yolcu konforu hem de vergi denetimi güçlendirilecek. Cihazlar, Bakanlık tarafından onaylanmış belirli teknik standartlara sahip olmak zorunda olacak.
Yeni Sistem için Son Tarihler ve Geçiş Süreçleri
Mükelleflerin bu sisteme entegre olması için takvim belirlenmiş durumda. Taslağa göre, mevcut taksi işletmecilerinin 1 Temmuz tarihine kadar onaylanmış mali cihazları kullanmaya başlaması gerekecek.
Ancak yeni işe başlayacak olanlar ya da taksimetresini değiştirenler için farklı süreler öngörülüyor. Bu durumdaki esnafların, işe başlama veya cihaz değişim tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde yeni sistemi kurmaları zorunlu olacak.
Eğer bu süre dolmadan fiilen yolcu taşımacılığına başlanırsa, faaliyet öncesinde cihazın aktif hale getirilmesi şart koşulacak.
İlk onay tarihi ile tebliğ yürürlük tarihi arasında plaka tahsisi alan mükellefler ise 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren bu zorunluluk kapsamına girecek.
Kartlı Ödeme Kabulü ve Teknik Denetim Süreci
Sistemin en dikkat çekici yanlarından birini finansal entegrasyon oluşturuyor. Mali cihazı kullanmaya başlayan taksiciler, bu tarihi takip eden 15 gün içerisinde en az bir banka veya ödeme hizmeti sağlayıcısı ile üye iş yeri anlaşması yapmakla yükümlü olacak.
Bu düzenleme ile taksilerde banka kartı ile ödeme taleplerinin geri çevrilmesinin önüne geçilmesi planlanıyor.
Taksi mali cihazları ile taksimetrelerin birbirleriyle uyumlu çalışıp çalışmadığına dair teknik incelemeler ise Gelir İdaresi Başkanlığının belirleyeceği kriterler çerçevesinde TÜBİTAK ve TSE tarafından titizlikle yürütülecek.
Sistem Nasıl İşleyecek ve Belgeler Nasıl Düzenlenecek?
Yeni nesil taksi mali cihazları, fiş kesebilen veya e-belge üretebilen iki farklı yapıda tasarlanabilecek. Sistemin işleyiş mekanizması, hataya ve manuel müdahaleye yer bırakmayacak şekilde kurgulandı:
· Taksimetre açıldığı anda mali cihaz üzerinde de işlem otomatik olarak başlayacak.
· Ücret hesaplaması taksimetrede sürerken, mali cihaz da bu süreci eş zamanlı takip edecek.
· Yolculuk sonunda hesaplanan tutar bilgisi taksimetreden mali cihaza otomatik aktarılacak; sürücü tarafından elle tutar girişi yapılması mümkün olmayacak.
· Taksi mali cihazından fiş veya e-belge düzenlenmeden taksimetrenin sıfırlanması veya yeni bir müşteri için tekrar açılması engellenecek.
· Mali cihaz ve taksimetre birbirine bağımlı çalışacak; biri olmadan diğerinin işlem yapması veya belge düzenlemesi söz konusu olamayacak.
