Utku KABAKCI'nın 13 Kasım 2026 tarihli yazısı: Ya Hatırlayan da Unutan da Siz Değilseniz?
Her sabah aynaya baktığınızda kendinizi gördüğünüzü ya da yıllar öncesine ait bir anıyı zihninizde canlandırdığınızda, o günkü kişi olmaya devam ettiğinizi düşünüyor olabilirsiniz. Oysa insan, durmaksızın değişen, her deneyimde yeniden yoğrulan akışkan bir varlıktır. Geçmişte yaşanan bir olayı bugün hatırlayan zihin, artık o olayı yaşayan zihin değildir. Üstelik her hatırlama eylemi geçmişi olduğu gibi açığa çıkarmaz; onu bugünün duygu ve düşünceleriyle yeniden kurgular. Dolayısıyla geçmişin yaşandığı andaki saf ve dokunulmamış hâline bir daha ulaşmak mümkün değildir. Unutmak da hatırlamak gibi geçmişle kurduğumuz ilişkiyi dönüştürür; ancak bu kez geçmişin bazı parçaları zihnimizde silikleşir ya da bütünüyle erişilemez hâle gelir.
Peki, tüm bunlara rağmen bize değişmeyen bir özümüz olduğunu düşündüren nedir? Bedenimiz zaman içinde değişirken, bu devamlılık hissini ayakta tutan şey aslında bilincimizin yazdığı hikâyelerden başka bir şey değildir. Doğumda bize verilen isim, zamanla sürekli değişen benliklerimizi tek ve değişmez bir kimliğin parçalarıymış gibi bir arada tutan yapay bir bağdır. Üstlendiğimiz toplumsal roller, meslekler ve aile bağları da bu kimlik algısını pekiştiren unsurlardır. Geçmişimizle bugünümüz arasında tutarlı(!) bir biyografi kurarak akıp giden bu nehri donmuş bir göl sanmamıza yol açarlar.
Üstelik bu büyük devamlılık yanılsamasını tek başımıza da sürdürmeyiz. Çevremizdeki diğer zihinler de oyuna katılır. Başkalarının bizi geçmişteki hâlimizle tanıması, eski hatalarımızı ya da başarılarımızı yüzümüze bir ayna gibi tutması, değişimimizi görünmez kılan sessiz bir toplumsal sözleşmeye dönüşür. En nihayetinde benlik dediğimiz şey, hem kendi zihnimizin hem de başkalarının nazarında vücut bulan bir dekordur. Oyunun senaryosuna henüz nokta konmuş değildir. Ve bizler, her an yeniden yazılan bu senaryoda, belki de hiç var olmamış bir karaktere hayat vermeye çalışıyoruzdur.
