Dr. R.Bülend KIRMACI'nın 17 Kasım 2026 Tarihli yazısı: Göçün Ekonomi Politiği -1

"İnsan Gücü, Üretim ve Kalkınma"

Dünya ekonomisinde sermayenin, teknolojinin ve ticaretin uluslararası hareketliliği kadar, insan gücünün ülkeler arasındaki dolaşımı da belirleyici bir ekonomik olgu haline gelmiştir.

"Göç" konusu, Dünyanın en fazla düzensiz sığınmacı kabul eden ülkelerden biri olarak bizim yabancımız değil!

Şimdilik konunun etrafında dolaşalım: "göç" artık yalnızca nüfus hareketleriyle açıklanabilecek bir toplumsal / küresel olgu değildir.

Üretimin, istihdamın, gelir dağılımının ve ulusal kalkınmanın doğrudan konusudur.

OECD'nin 2026 yılı Uluslararası Göç Görünümü çalışmasına göre, 2025 yılında üye ülkelere yönelik kalıcı göç 6,1 milyon kişiye ulaşmıştır.

Dahası bir önceki yıla göre sınırlı bir gerileme yaşanmasına rağmen, çalışma amaçlı göçte yüzde 13'lük artış kaydedilmiştir.

İşsizlik ve eksik istihdam zaten herkesin sorunuydu, bu göç dalgaları kayıtlı ekonomiyi de fena vurdu ve vurmaktadır.

Bu tablonun ekonomi politik açıdan taşıdığı anlam üzerinde durmak gerekiyor... (Yavaş yavaş bizim oralara geliyoruz!)

Elini kolunu sallayan oraya buraya akın etmekte.. Çoğunlukla eğitimsiz ve niteliksiz yığınlar hareket etmekte...

Oysa nitelikli insan gücünü yetiştirmek ve onu üretken ekonomik faaliyetlerin içinde tutabilmek ulusal kalkınmanın öncelikli koşuludur. (Böyle okuduk, böyle yazılmıştır.)

Yazılan ile yaşanılan farklıdır...

Ve ama değişmez gerçek şudur: Eğitim, mesleki yeterlilik, 'teknolojik uyum' ve üretken yatırımlar istihdam kadar yaşam kalitesinde de belirleyici rol oynar. Yani: "Göçün" tampon ve fason istihdam eliyle düzenli serilere yansıyan ekonomik verimlilik yaratması, kendiliğinden gerçekleşmez.

Öte yandan, göç konusunda ters bir tepkime de söz konusu ve özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından önemli bir handikap da bulunmakta:

Yüksek maliyetlerle yetiştirilen mühendisler, araştırmacılar ve teknik uzmanlar başka ülkelerin üretim süreçlerine katılmakta (beyin göçü) ve bu insan gücünü bin emekle yetiştiren ülkeler, kendi kalkınmaları bakımından önemli bir kapasite kaybıyla karşılaşmakta...

(Sorunun / olgunun temelinde çalışma koşulları, bilimsel özgürlük, liyakat, gelir güvencesi ve gelecek beklentileri bulunmakta.)

Fakat gelen de giden de temelde daha iyi bir yaşam beklentisi (hatta bazen hayatta kalma beklentisi) ile hareket etmektedir. Bu, gerçektir.

Benim yaklaşımım açıktır: Ulusal kalkınma, nitelikli insan gücünü ülkesinde tutmayı (o arada niteliksiz göç girişlerini de kontrol altında tutmayı) yalnızca bir temenni olarak değil, uygulanabilir bir ekonomi politikası olarak ele almak zorundadır.

Bunun yolu, üretim ekonomisini güçlendirmekten, sanayide katma değeri yükseltmekten, tarımda verimliliği artırmaktan ve bilimsel araştırmayı ekonomik yaşamın asli unsurlarından biri haline getirmekten geçmektedir.

İnsanların ülkelerinde kalmasını sağlayacak olan emeğin karşılığını bulduğu, yeteneğin değerlendirildiği ve geleceğin öngörülebildiği bir ekonomik ve toplumsal düzenin inşasıdır.

Sonuç olarak göçün ekonomi politiği bize önemli bir gerçeği hatırlatmaktadır:

İnsan gücünü geliştiremeyen ekonomi büyümekte zorlanır; yetiştirdiği insan gücünü değerlendiremeyen ekonomi ise kalkınma potansiyelini başka coğrafyalara devreder.

Eğer nitelikli emeği göç veriyorsak, niteliksiz iş gücünü göç dalgaları yoluyla kontrolsüz şekilde 'buyur' ediyorsak vay halimize...

Ulusal üretimin ve tam bağımsız kalkınmanın temelinde, insana, eğitime, emeğe yapılan planlı yatırım, günümüzü korumak ve geleceğimizi kurtarmak açısından yaşamsal önemdedir.